Namaz Vaxtları Necə Hesablanır?
Namaz vaxtı sabit saat deyil. Məkan, tarix, günəşin mövqeyi və seçilən hesab parametrləri birlikdə nəticəni formalaşdırır. Bu səhifə namazvaxtiaz.com saytındakı seçimlərin texniki mənasını izah edir. Buradakı məlumat dini hökm və ya bir üsulun digərindən üstün olması barədə qərar deyil.
Hesablamaya təsir edən əsas məlumatlar
Məkan
Enlik, uzunluq və bəzi sistemlərdə yüksəklik günəşin doğuş, batış və günorta mövqeyinin hesabına təsir edir. Buna görə Bakı vaxtı başqa şəhər üçün avtomatik olaraq eyni qəbul edilmir.
Tarix və vaxt qurşağı
Günün uzunluğu il ərzində dəyişir. Hesab cari tarix və Azərbaycan üçün uyğun vaxt qurşağı ilə aparılmalıdır.
Şəfəq parametrləri
Sübh və işa üçün istifadə olunan bucaqlar hesab üsuluna görə dəyişə bilər. Bəzi üsullar məğrib və ya işa üçün dəqiqə əsaslı parametrdən istifadə edir.
Əsr qaydası
AlAdhan sistemində məktəb seçimi əsasən Əsr vaxtının kölgə nisbətini dəyişir. Buna görə Hənəfi və standart Əsr nəticələri fərqli görünə bilər.
Saytdakı dörd seçim texniki olaraq nə edir?
Saytın vaxt aləti məlumatı AlAdhan API xidmətindən alır. İnterfeysdəki dini adlar istifadəçinin tanıdığı seçimlərdir; onların arxasında aşağıdakı API parametrləri işləyir.
| Saytdakı seçim | AlAdhan parametri | Praktik mənası |
|---|---|---|
| Şiə (Cəfəri) | Metod 0, məktəb 0 | Qum əsaslı hesablama parametrləri və standart Əsr seçimi tətbiq olunur. |
| Sünni (Hənəfi) | Metod 3, məktəb 1 | Dünya Müsəlman Liqası parametrləri və Hənəfi Əsr qaydası tətbiq olunur. |
| Sünni (Şafii) | Metod 3, məktəb 0 | Eyni şəfəq metodu ilə standart, Şafii kimi göstərilən Əsr qaydası tətbiq olunur. |
| Türk (Diyanet) | Metod 13, məktəb 1 | AlAdhan xidmətindəki Diyanet parametrləri və Hənəfi Əsr seçimi göndərilir. |
Gündəlik vaxtlar hansı astronomik hadisəyə bağlanır?
Sübh və imsak
Sübh səhər şəfəqinin başlanması ilə əlaqələndirilir. Hesab xidmətləri bunu günəşin üfüq altındakı bucağına görə müəyyən edir. İmsak bəzi təqvimlərdə sübh ilə eyni, bəzilərində isə ayrıca ehtiyat vaxtı kimi göstərilə bilər. Oruc üçün istifadə etdiyiniz etibarlı təqvimin izahını əsas götürün.
Günəşin doğuşu və zöhr
Günəş sütunu günəş diskinin üfüqdən görünməyə başladığı anı göstərir. Zöhr günəş yerli meridianı keçdikdən sonra hesablanır. Tətbiqlər zöhrə kiçik düzəliş əlavə edə bildiyi üçün nəticələr tam eyni olmaya bilər.
Əsr
Əsr vaxtında kölgə nisbəti istifadə olunur. AlAdhan sənədlərində məktəb parametri yalnız Əsr hesabına təsir edən seçim kimi təqdim edilir. Buna görə eyni şəhər və tarixdə Hənəfi Əsr vaxtı standart seçimdən fərqli çıxa bilər.
Məğrib və işa
Məğrib günəş batışı ilə əlaqəlidir, lakin hesab metodunun məğrib parametri nəticəyə təsir edə bilər. İşa axşam şəfəqinə bağlanır və metoddan asılı olaraq bucaq və ya məğribdən sonrakı dəqiqə ilə hesablana bilər.
Niyə iki tətbiq fərqli saat göstərə bilər?
Fərqin sabit bir dəqiqə sayı yoxdur. Şəhərin koordinatı, tarix, vaxt qurşağı, şəfəq bucağı, Əsr qaydası və tətbiqin əlavə etdiyi dəqiqə düzəlişləri birlikdə nəticəni dəyişə bilər. Eyni metod adı istifadə olunsa da, yerli qurum öz cədvəlində əlavə düzəliş tətbiq edə bilər.
Diyanet rəsmi izahında ibadət vaxtlarının günəşin doğuşu, batışı, günorta keçidi, səhər şəfəqi və axşam şəfəqinin itməsi kimi hadisələrə əsaslandığını bildirir. AlAdhan isə metodun əsasən sübh, məğrib və işa parametrlərindən qurulduğunu, məktəb seçiminin Əsrə təsir etdiyini sənədləşdirir.
Saytdakı cədvəldən necə istifadə etmək olar?
Mənbələr və redaksiya qeydi
Bu bələdçi saytın aktiv Namaz Vaxti Azerbaijan Prayer Times 6.8.1 plaginindəki faktiki parametrlər, AlAdhan hesablama üsulları sənədi, AlAdhan metod siyahısı və Diyanetin vaxt hesablama izahı əsasında hazırlanıb.
Son texniki yoxlama: 25 sentyabr 2026. Plagin parametrləri və ya məlumat mənbəyi dəyişərsə, bu səhifə də yenidən yoxlanmalıdır.
Namaz vaxtı hesablaması haqqında tez-tez verilən suallar
Hansı hesab üsulunu seçməliyəm?
İstifadə etdiyiniz etibarlı yerli təqvimə və dini icmanın yönləndirməsinə uyğun seçimi açın. Bu sayt seçimləri texniki olaraq təqdim edir və birini hamı üçün üstün elan etmir.
Bir hesab üsulu digərindən daha doğrudurmu?
Bu səhifə belə bir dini hökm vermir. Metodlar fərqli astronomik parametrlər və fiqhi yanaşmalar istifadə edə bilər. Şəxsi tətbiq üçün etibar etdiyiniz dini qurumun və ya alimlərin tövsiyəsinə baxın.
Niyə iki tətbiq eyni şəhər üçün fərqli vaxt göstərir?
Tətbiqlər fərqli koordinat, şəfəq bucağı, Əsr qaydası, vaxt qurşağı və dəqiqə düzəlişi istifadə edə bilər. Hər iki tətbiqdə şəhər, tarix və hesab seçimini müqayisə edin.
Şəhər seçimi həqiqətən vacibdirmi?
Bəli. Günəşin doğuşu, batışı və yerli günorta məkanın koordinatına bağlıdır. Yaxın şəhərlərdə də vaxt fərqi yarana bilər, buna görə siyahıda öz məkanınızı seçin.
Məktəb parametri bütün namaz vaxtlarını dəyişirmi?
AlAdhan xidmətində məktəb parametri Əsr vaxtının hesabına təsir edir. Sübh və işa kimi vaxtlar isə seçilən metodun bucaq və ya dəqiqə parametrlərinə əsaslanır.
İmsak və sübh həmişə eyni saatdırmı?
Təqvimlərin təqdimatı eyni deyil. Bəzisi imsak və sübhü eyni başlanğıc kimi, bəzisi imsak üçün ayrıca ehtiyat vaxtı ilə göstərir. İstifadə etdiyiniz təqvimin metod izahını yoxlayın.
Diyanet seçimi rəsmi Diyanet saytındakı saatla tam eyni olmalıdırmı?
Mütləq deyil. Saytdakı seçim AlAdhan xidmətinin 13 nömrəli metodundan istifadə edir. Rəsmi Diyanet cədvəli yerli məlumat və öz düzəlişlərini tətbiq edə bilər, buna görə rəsmi saat lazım olduqda Diyanetin öz cədvəlini yoxlayın.
Məscidin iqamə saatı cədvəldəki vaxtla eyni olurmu?
Həmişə deyil. Cədvəl namaz vaxtının hesablanan başlanğıcını göstərir. İqamə və camaat namazının başlanması məscid tərəfindən ayrıca müəyyən edilə bilər.