Xanım Fatimeyi-Zəhranın (s.ə) Şəhadəti
Tarix, hadisələr və Əhli-beyt rəvayətləri
Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə) kimdir?
Fatimeyi-Zəhra (s.ə) İslam Peyğəmbəri Məhəmmədin (s) və Xədicənin (s.ə) qızıdır. O, besətin beşinci ilində Məkkədə dünyaya göz açıb və İmam Əlinin (ə) xanımı olub. İmam Həsən (ə) və İmam Hüseynin (ə), habelə Zeynəb (s.ə) və Ümmü-Gülsümün anasıdır. Şiə etiqadına görə, o, məsumdur və Əhli-beytin 14 məsumundan biri sayılır.
Fatimeyi-Zəhranın (s.ə) həyatı necə olub?
Xanım Zəhra (s.ə) Peyğəmbərin (s) ən çox sevdiyi övladı idi. Sadə həyat sürüb, ev işlərini öz əlləri ilə görüb və elm-tərbiyə baxımından Əhli-beytin ən görkəmli simalarından biri kimi tanınıb. Atasının vəfatından sonra onun həyatı kəskin şəkildə dəyişib — bu dövr İslam tarixində siyasi gərginliklərin başlanğıcı ilə üst-üstə düşüb.
Xanım Zəhranın (s.ə) şəhadəti necə baş verib?
Peyğəmbərin (s) vəfatından sonra xilafət məsələsi ətrafında yaranan ixtilaf, Xanım Zəhranın (s.ə) həyatının son günlərinə birbaşa təsir edib. Şiə mənbələrinə görə, bu proses zamanı baş verən hadisələr onun sağlamlığına ağır zərbə vurub və nəticədə şəhadətinə səbəb olub.
Fədək hadisəsi nədir?
Fədək — Peyğəmbərin (s) sağlığında Xanım Zəhraya (s.ə) bağışladığı torpaq sahəsi idi. Onun vəfatından sonra bu torpaq əlindən alınıb. Ayətullah Baqir Sədrin “Fədək fit-Tarix” əsərində qeyd olunduğu kimi, məsələ sadəcə mülkiyyət deyil, daha dərin siyasi və etiqadi mahiyyət daşıyırdı. Xanım Zəhra (s.ə) bu haqsızlığa qarşı açıq şəkildə etiraz edib.
Qapı arasında qalması hadisəsi
Şiə rəvayətlərində Xanım Zəhranın (s.ə) evinə qarşı baş verən hadisə xüsusi yer tutur. Bu hadisə nəticəsində Xanım Zəhranın (s.ə) sağlamlığı ağır zədələnib və bu, onun şəhadətinin əsas səbəblərindən biri kimi qeyd olunur. Bu barədə fərqli rəvayət detalları mövcuddur və mövzu Şiə alimləri tərəfindən geniş araşdırılıb.
Fatimeyi-Zəhra (s.ə) neçə yaşında şəhid olub?
Mövcud rəvayətlərə görə, Xanım Zəhra (s.ə) 18 yaşında şəhid olub. Həyat yoldaşı İmam Əli (ə) onu gecə vaxtı, düşmənlərin qəbrinin yerini bilməməsi üçün gizli şəkildə dəfn edib. Bu səbəbdən onun məqbərəsinin dəqiq yeri bu gün də məlum deyil.
Fatiməyi-əvvəl və Fatiməyi-sani nə deməkdir?
Xanım Zəhranın (s.ə) şəhadət tarixi ilə bağlı iki əsas rəvayət mövcuddur:
Fatiməyi-əvvəl
Peyğəmbərin (s) vəfatından 75 gün sonra, Cəmadiyul-əvvəl ayının 13-də baş verdiyini bildirən rəvayət.
Fatiməyi-sani
Peyğəmbərin (s) vəfatından 95 gün sonra, Cəmadiyus-sani ayında baş verdiyini bildirən rəvayət.
Şiə alimlərinin bir çoxu ikinci rəvayəti (95 gün, Cəmadiyus-sani) daha etibarlı hesab edir, lakin hər iki tarix Əhli-beyt sevərlər arasında ehtiramla anılır.
Fatimeyi-Zəhra (s.ə) haqqında hədislər
Əhli-beyt İmamlarından nəql olunan hədislərdə Xanım Zəhranın (s.ə) məqamı və şəhadəti dəfələrlə vurğulanıb.
Bu hədislər Şiə etiqadında Xanım Zəhranın (s.ə) məqamını daha da möhkəmləndirir.
Fatimeyi-Zəhra (s.ə) haqqında tez-tez verilən suallar
Fatimeyi-Zəhra (s.ə) kimdir?
İslam Peyğəmbəri Məhəmmədin (s) qızı, İmam Əlinin (ə) həyat yoldaşı və İmam Həsənlə İmam Hüseynin anasıdır.
Şəhadət tarixi niyə iki rəvayətlə qeyd olunur?
Tarixi rəvayətlərdə Peyğəmbərin (s) vəfatından 75 və 95 gün sonranı göstərən iki məşhur nəql mövcuddur.
Qəbrinin yeri dəqiq məlumdurmu?
Tarixi mənbələrdə dəfnin gecə və gizli aparıldığı nəql edilir, buna görə qəbrin dəqiq yeri barədə fərqli fikirlər var.
